cốm làng vòng Tâm Tâm

Cốm làng Vòng Tâm Tâm- Thức quà thu Hà Nội

Cứ mỗi độ thu về Hà Nội lại nồng nàn hương cốm làng Vòng Tâm Tâm. Thức quà dân dã mà đầy thanh tao gắn liền với bao thế hệ người dân nơi thủ đô. Cốm xanh đượm mùi thơm lúa non, gói mình trong lá sen với hương thơm dịu nhẹ khiến ai đã một lần nếm cũng đều gật gù xao xuyến. 

Mùa thu Hà Nội là những chiều rợp nắng vàng ươm. Quyện vào mùi hương hoa sữa thơm nồng nàn, sấu rụng trên trên các con phố cổ kính… Ẩn trong từng giọt nắng trong veo ấy, cơn gió heo may nhè nhẹ đưa hương cốm dịu thơm thoảng khắp đất trời. Hương cốm mang sắc vị mùa thu thủ đô. Để bất cứ ai khi đi xa cũng nhớ về một thứ quà nặng trĩu kỉ niệm mang tên: “Cốm Hà Nội”.

Sẽ không phải là quá lời nếu nói cốm chính là một món quà mà thiên nhiên đã ban tặng cho người Hà Thành. Cốm, cũng như nhiều loại món ăn dân dã khác của người Việt, được làm từ lúa. Nhưng không phải là lúa chín thành hạt gạo mà là lúa non. Cốm là sự kết tinh từ những giọt sữa của lúa non thanh mát, đượm hương vị của đồng nội và đất trời. Dưới ánh nắng, giọt sữa của lúa dần dần đông lại, chờ đến độ để người gặt mang về.

Hạt lúa nếp non bấm ra sữa, rang và sàng sảy cho hết vỏ trấu. Hóa thân thành thức quà gây thương nhớ mà nức tiếng là cốm làng Vòng. Những hạt cốm xanh dẹt gói trong lá sen vừa để giữ độ dẻo, vừa làm dậy lên hương thơm nhẹ. Từ lâu đã trở thành tinh túy của ẩm thực Hà Nội.

Cốm được sản xuất tại nhiều nơi nhưng không nơi đâu nổi tiếng bằng Cốm làng Vòng Tâm Tâm. Không ai biết rõ người làng Vòng đến với nghề làm cốm từ khi nào. Chỉ biết rằng xuất hiện từ khá lâu, vào một mùa thu cách đây cả ngàn năm.

Quy trình làm cốm Vòng phải qua nhiều công đoạn. Khi cây lúa mới bắt đầu hoe hoe vàng. Chỉ khoảng mười ngày nữa là gặt rộ. Cũng là lúc người làng Vòng đi chọn ngắt từng bông dài, hạt mẩy về chế biến. Để có cốm ngon thì phải cắt lúa đúng lúc bởi lúa già hạt cốm không còn xanh, cứng và gãy nát, lúa non quá. Hạt cốm bết vào vỏ trấu, khó giã và nhão mất ngon. Rang lúa sao cho vừa lửa, hạt cốm chín tới. Không giòn mà tróc trấu là công đoạn khó nhất trong nghề làm cốm, đôi tay người làm cốm phải khéo léo và dẻo dai.

Lửa dùng rang cốm là dùng bếp bằng củi gỗ chứ không phải bếp ga hay bếp than. Giã cốm bằng loại cối riêng, nhịp chày nhè nhẹ, nhịp nhàng, như vậy cốm mới mịn và dẻo. Công đoạn sàng sấy là quyết định loại cốm nào được xuất ra ngoài. Lần sẩy sàng đầu sẽ có những hạt cốm mỏng, nhỏ như lá me, gọi là cốm lá me, thường dùng để ăn chứ không bán. Lần sẩy thứ hai là cốm rót, cốm này cũng rất ít. Cuối cùng là cốm đầu nia, loại cốm cuối cùng thơm ngon, hạt tròn trịa nhất, thường để mang đi bán.

Cốm làng Vòng Tâm Tâm đúng kiểu được gói trong hai lớp lá. Hạt cốm được gói trực tiếp bằng lá ráy để giữ cho cốm không bị khô và để được lâu hơn. Lớp lá sen được bao bọc bên ngoài như để nhấn nhá hương sen thơm mát. Phảng phất tạo sự ngon miệng cho người dùng. Sau cùng là dùng hai dây lạt mềm làm từ thân cây lúa đã tuốt hết hạt. Buộc vuông góc nhau để gói cốm thêm phần chắc chắn và nhìn bắt mắt hơn.

Từ một món ăn bình dân, từ những gánh hàng rong dân dã. Thức quà giản dị này đã trở thành một đặc sản của Thủ đô mỗi độ thu sang. Và thật sự đặc biệt, từ cốm kết hợp với nhiều loại gia vị hay nguyên liệu khác tạo ra nhiều món ăn đặc sắc, hấp dẫn như bánh cốm, chè cốm, xôi cốm, chả cốm, cốm xào…. Đều là những thức quà “gợi nhớ, gợi thương”. Có trong những sự kiện quan trọng hay trong những bữa ăn ấm cúng của mỗi gia đình.

Trong tuyển tập “Món ngon Hà Nội” của nhà văn Vũ Bằng. Ông kể lại rằng: cứ tới đầu thu, người Hà Nội dù phiêu bạt ở phương trời nào cũng phải nhớ ngay tới cốm Vòng. Bởi “cốm Vòng là thứ quà đặc biệt nhất trong những thứ quà Hà Nội”“Và cứ mỗi tiết hoa vàng lại trở về, người ta nhớ Hà Nội là phải nhớ đến cốm – mà không phải chỉ nhớ cốm, nhưng nhớ biết bao chuyện ấm lòng xung quanh mẹt cốm. Bao nhiêu tình cảm xưa cũ hiu hiu buồn, nhưng thắm thiết xiết bao.” 

Thức quà giản dị ấy vẫn có chỗ đứng vững chắc về mặt tinh thần. Trong lòng những người con Hà Nội, bởi mùa thu với cốm xanh vốn đã quấn quýt với nhau:

“Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội. 
Mùa hoa sữa về thơm từng cơn gió
Mùa cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ
Cốm sữa vỉa hè, thơm bước chân qua…”.

(Nhớ mùa thu Hà Nội – Trịnh Công Sơn)

Tranh thủ khi trời thu còn trong xanh và nắng còn vàng dịu. Du khách hãy đến với Hà Nội để thưởng thức hương vị giản dị mà thanh tao của cốm. Vị ngọt ngào của cốm sữa gói lá sen sẽ còn vương vấn mãi trong lòng những ai đã từng yêu mùa thu chốn Hà Thành.  

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *